Islam en wijn: ‘In de hemel is er wijn, daarom drinken we hem nog niet hier!’

0
11

Mag je als moslim wijn drinken of niet? In de meeste islamitische landen is het principieel verboden. Toch is de verhouding met wijn dubbel. Om te beginnen houden heel wat moslims zich in de praktijk niet aan dit verbod. Ook in de Koran is het niet helemaal duidelijk. Surah II,219 is hierin de meest geciteerde: Zij zullen u ondervragen omtrent wijn en gelukspel. Zeg hun: ‘In beiden is grote zonde, maar ook nut voor de mensen; maar de zonde is groter dan het nut.’
 

Wijn: voedend of gevaarlijk?

koran

Hoewel er ook van nut wordt gesproken, wordt het eerste deel van de zin maatgevend voor de meeste Korangeleerden. In Surah XVI,67 staat dan weer: Van de vruchten van de palmboom en de wijngaard maken jullie een bedwelmende drank en een uitstekend voedingsmiddel voor mensen die redeneren.

  Wie te veel drinkt, zou wel eens godslasterlijke taal kunnen gebruiken, of dronken bij het gebed komen.

De reden van het verbod heeft wellicht te maken met wat we ook al zien in de joodse traditie rond wijn: dronkenschap is een gevaar. Wie te veel drinkt, zou wel eens godslasterlijke taal kunnen gebruiken, of dronken bij het gebed komen.
 

Van de profeet Mohammed tot de soefi’s

Ook de context speelt een grote rol. In Arabië waar de profeet Mohammed zijn nieuwe geloof predikt, wordt wijn verbonden met mythische verhalen en goden. Er werd ook vaak te veel gedronken en dat leidde tot heel wat ellende. Mohammed zelf was een asceet, van wie verteld wordt dat hij een steen op zijn maag legde om niet te kunnen eten. Historici veronderstellen dat hij vanwege de koppeling met heidense praktijken wijn stilaan meer en meer afwees.

Mohammed zelf was een asceet, van wie verteld wordt dat hij een steen op zijn maag legde om niet te kunnen eten.

In de Koran zien we een evolutie naar een steeds restrictievere houding. Uiteindelijk zal Mohammed ook zware lijfstraffen voor dronkenschap invoeren. Zijn opvolgers gaan nog verder: het simpele gebruik van alcohol wordt al gestraft. Latere commentaren op de wijnverzen uit de Koran stellen dat wijn en kansspel middelen zijn die Satan gebruikt om de mens neer te halen.

In de soefi-mystiek wordt wijn een poëtische en spirituele metafoor.

Verrassend is wel dat Mohammed drinken van wijn verplaatst naar het paradijs. De rechtvaardigen zullen na hun dood wijn mogen drinken uit zilveren bekers: Het beeld van het paradijs dat aan de godvruchtigen is beloofd: ‘Er zijn daarin stromen water dat niet bederft; en stromen melk waarvan de smaak niet verandert en stromen wijn, smakelijk voor degenen die drinken en rivieren van zuivere honing. En zij zullen er allerlei vruchten in hebben en vergiffenis van hun Heer.’ Dat wijst erop dat hij zelf niet ongevoelig was voor de symbolische betekenis van wijn en de band met goddelijke liefde. Ook in de soefi-mystiek wordt wijn een poëtische en spirituele metafoor.
 

Slimme ontsnappingsroutes

Zoals gezegd: in de praktijk is het allemaal nogal wazig. Dat komt omdat sultans en kaliefen telkens hun eigen interpretatie hanteren. Soms ‘ontsnappen’ ze aan het verbod door wijn een spirituele functie toe kennen, of simpelweg door een dubbele moraal te hanteren.

Tot op vandaag blijft de verhouding tot alcohol in de Islam dubbel.

Interessant is ook dat de islamitische geneeskunde, die in de Middeleeuwen ver voorstond op de Westerse, wijn als medicijn hanteert. Dat zorgt voor de nodige ontsnappingsroutes. Tot op vandaag blijft de verhouding tot alcohol in de Islam dubbel. Naar verluidt zouden de Saoedi’s, toch bij de strengste moslimlanden ter wereld, de grootste ‘drinkers’ zijn…
 

Hoe staat het met de wijnbouw?

Het verbod op drank maakt wijnbouw haast onmogelijk. Het heeft niet veel gescheeld of de wijnteelt in het Westen was verloren gegaan door de Germaanse invallen, zoals we in deel 4 van onze wijnreeks leerden. Ook het islamitische verbod op het drinken van alcohol bedreigde de wijnbouw tijdens de islamitische bezetting in delen van Zuid-Europa en het Nabije Oosten.

wijngaard Libanon
Wijngaard van Château Musar in de Bekaavallei in Libanon © passie.horeca.nl
 

Waar christelijke gemeenschappen bleven, verdween de wijnbouw niet, zoals in Syrië, Libanon en Jordanië. In de Maghreb wordt het verbod nooit helemaal uitgevoerd. Vandaar dat in Marokko, Algerije en Tunesië wel wijnbouw te vinden is.

Lees alle afleveringen van onze bedwelmende reeks Die goddelijke wijn!

Volgende keer: Shinto en saké, een mystiek huwelijk
 

Tekst: Johan Van der Vloet
Coverfoto © bladna.nl

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Please enter your comment!
Please enter your name here